Gmina Damasławek leżąca w historycznym regionie Pałuk jest terenem występowania licznych śladów najstarszego osadnictwa i odrębności kulturowej. Ślady osadnictwa na terenie gminy Damasławek sięgają IV-V w. p.ne. Znaleziska stanowią świadectwo silnych wpływów sięgającej tutaj tzw. kultury łużyckiej. Odsłonięte osady, cmentarzyska i pojedyncze skarby świadczą o zamieszkiwaniu na omawianym obszarze ludności osiadłej, o wysokim poziomie kultury materialnej. Najbardziej okazałe grodzisko z tego okresu odkryte zostało w Smuszewie. W czasie badań archeologicznych prowadzonych w 1956 r. odsłonięte na terenie grodziska fragmenty drewnianych domów, wałów obronnych, ulic oraz duże ilości ceramiki, kości, wyrobów ze szkła, żelaza, brązu, kamienia, drewna, złota i bursztynu. W pobliżu Smuszewa zachowane zostały również ślady wczesnośredniowiecznej osady otwartej. W IX w. wzniesiono drewniany gród otoczony wałem i fosą. Według niektórych historyków właśnie w Smuszewie mieściła się pierwotnie główna siedziba rodu Pałuków.
      Początki samego Damasławka sięgają XIII w. Tradycja łączy powstanie wsi z rycerzem zwanym Damasławem. W XIV w. właścicielami Damasławka byli Damasławscy herbu Nałęcz. W 1396 r. w zapisach historycznych odnotowany został Andreas Domaslafszky, a w 1398 r. - Piotr Damasławski, jego brat - Witt oraz Filip Damasławski. Pozostałe wsie na terenie gminy Damasławek posiadają również średniowieczną metrykę, w zapiskach historycznych z XIII w. wymieniane są: Dąbrowa, Kozielsko, Niemczyn, Mokronosy, Starężyn. W XVI w. założona została wieś Stępuchowo, która w zapiskach z 1458 r. i 1510 r. nazwana była miastem. W 1521 r. dokument z wizytacji diecezjalnej parafii Jucewo, do której należał Damasławek, podaje o pobieraniu przez proboszcza Mikołaja Łabińskiego od chłopów z Damasławka po mierze żyta z każdej zagrody. W 1610 r. król Władysław IV nadał włości Damasławka zakonowi cystersów z Wągrowca, a w 1620 r.
     Właścicielami Damasławka oraz pobliskiego Stareżyna byli Starscy. Damasławek oraz wsie obecnej gminy Damasławek nie tworzyły w przeszłości wspólnego klucza majątków ziemskich, jako niewielkie posiadłości należały do różnych, często zmieniających się właścicieli. Stan ten nie uległ zmianie również po przyłączeniu tego regionu w 1793 r. do Prus.
      Ostatnimi dziedzicami Damasławka byli: Retz oraz Mengel. W 1910 r. posiadłości te zostały rozparcelowane. Spuścizną Retza jest obecny Zakład Mleczarski, zaś Mengla stara szkoła przy ul. Janowieckiej, która w swych początkach służyła za szkołę i dom modlitwy. W szybkim tempie wzrastały osady. W roku 1886 pobudowana została linia kolejowa Gniezno - Nakło, a w 1888 Inowrocław - Krzyż. W 1900 r. pobudowano w związku z ożywieniem ruchu pasażerskiego (użytkowany do dnia dzisiejszego) dworzec wraz z tunelem podziemnym prowadzącym na perony. Równocześnie z wznoszeniem dworca budowano domy mieszkalne przy ul. Kolejowej, a 4 lata później przy ul. Kcyńskiej.
       W roku 1911 pobudowano szkołę przy ul.Rynek. W tym samym roku rozpoczęto również budowę Kościoła. Budowę przerwano z chwilą wybuchu wojny. Jego budowę dokończyli Polacy, dzięki niestrudzonej pracy ks. Tylewskiego. Rok 1922 był przełomowym w dziejach Damasławka. Koloniści niemieccy opuszczają osady, a miejsca ich zajmują osadnicy polscy. W 1922 r. Damasławek podlegał administracyjnie komisarzowi w Łeknie. Dopiero około roku 1926 powstało w Damasławku wójtostwo. Pierwszym wójtem był Kowaliński St. Wójtostwo mieściło się przy ul. Kcyńskiej.
      Przed II wojną światową Damasławek był uznany za wieś przykładową. Znajdowało się tu boisko sportowe. Pobudowano wszystkie obecnie istniejące główne drogi. Działał chór, towarzystwo gimnastyczne Sokół , organizacje młodzieżowe.
      W latach późniejszych pobudowano Dom Kultury, Ośrodek Zdrowia, remizę OSP w Międzylesiu, Mokronosach i Damasławku, przystanki autobusowe na terenie gminy, Dworzec PKS, Dom Nauczyciela i Komisariat Policji w Damasławku, wodociągi i szereg innych inwestycji. Nieustannie władze miejscowe wzbogacają infrastrukturę gminy.